Module 3 — Kiến thức Kinh tế Tài chính¶
Mục đích: Trang bị nền tảng đọc - phân tích Báo cáo Tài chính, hạch toán kế toán cơ bản, hệ thống chỉ số tài chính cốt lõi, và kiến thức kinh tế vĩ mô / thị trường tài chính — "ngôn ngữ" mà mọi RM IB phải đọc thông thạo. Module này gắn chặt với việc lập BCTĐ ở Module 2 (Quy trình quy định MB).
Cấu trúc nội dung được trình bày dạng cây mở/đóng (collapsible tree) — học viên click vào từng nhánh để khám phá có cấu trúc.
1. Mục tiêu học tập¶
Sau khi hoàn thành module này, học viên có thể:
- Đọc và phân tích Báo cáo Tài chính (BCĐKT, BCKQKD, BCLCTT, Thuyết minh) ở mức đủ để lập BCTĐ; biết tham khảo có chọn lọc các sách và khóa học chuyên đề.
- Hạch toán kế toán cơ bản: nắm định nghĩa các tài khoản đầu 1, 2, 3, 4, 5, 6; phân biệt dài hạn / ngắn hạn; phân biệt tài khoản 131 và 331; thực hành các loại bút toán phổ biến.
- Tính, giải nghĩa và vận dụng được 9 chỉ số tài chính cốt lõi: VLĐR, Vòng quay VLĐ, Chu kỳ tiền mặt, Vòng quay KPT, Vòng quay HTK, EBITDA, Cân đối hàng - tiền, DSCR, ROA/ROE/ROS — với mỗi chỉ số làm rõ công thức, ý nghĩa, phát kiến, vận dụng, biến thể.
- Cập nhật và sử dụng thông tin kinh tế vĩ mô / thị trường tài chính từ các nguồn chuẩn (CafeF, Người Đồng Hành, Tổng cục Thống kê, Tổng cục Hải quan, VnEconomy, Cổng thông tin Chính phủ).
- Có nền tảng vĩ mô đủ để liên hệ với rủi ro tín dụng cụ thể (qua đọc sách / giáo trình Kinh tế Vĩ mô).
2. Cây nội dung đào tạo¶
🌳 Click vào từng nhánh để mở/đóng. Mỗi nhánh chính được phân màu khác nhau theo chủ đề. Khối có nền vàng nhạt là ghi chú / định nghĩa chung của khái niệm tại mục lục (không phải là cấp chia dữ liệu).
Đọc và phân tích BCTC
Đọc báo cáo tài chính
Nội dung cần nắm: Tham khảo khóa học của anh Phan Lê Thành Long và các khóa học khác.
- Sách — BCTC theo góc nhìn của Warren Buffett
- Các khóa học khác sưu tầm trên YouTube
Khóa học Phan Lê Thành Long
Hạch toán kế toán
Nội dung cần nắm: Nắm các định nghĩa cơ bản về TK đầu 1, 2, 3, 4, 5, 6. Phân biệt dài hạn / ngắn hạn, tài khoản 131 vs 331.
- Nghiên cứu các loại hạch toán bút toán tại 🔗 Kế toán Thiên Ưng
- Học về kế toán tại Kế toán Thiên Ưng hoặc Kế toán Lê Ánh
Các chỉ số tài chính trong ngân hàng9 chỉ số
Nội dung cần nắm: Đối với các chỉ số tài chính dưới đây, cần làm rõ: công thức tính, ý nghĩa (diễn giải được bằng lời), các phát kiến về công thức, các cách vận dụng / ứng dụng, các biến thể về công thức theo quan điểm của người học.
- VLĐR — Vốn lưu động ròng
- Vòng quay VLĐ — Vòng quay vốn lưu động
- Chu kỳ tiền mặt (CCC — Cash Conversion Cycle)
- Vòng quay KPT — Vòng quay khoản phải thu
- Vòng quay HTK — Vòng quay hàng tồn kho
- EBITDA — Lợi nhuận trước lãi vay, thuế và khấu hao
- Cân đối hàng - tiền
- DSCR — Debt Service Coverage Ratio (khả năng trả nợ)
- ROA / ROE / ROS — Các tỷ suất sinh lời
Kiến thức kinh tế vĩ mô / thị trường tài chính7 nguồn
Các nguồn cập nhật thông tin vĩ mô
- CafeF — thông tin kinh tế / tài chính / cập nhật BCTC của các công ty niêm yết
- Người Đồng Hành — cập nhật thông tin tài chính liên quan đến các công ty niêm yết
- Tổng cục Hải quan
- Tổng cục Thống kê
- VnEconomy
- Cổng thông tin Chính phủ
- Các báo / tạp chí chuyên ngành
Kiến thức về kinh tế tài chính
Nội dung cần nắm: Kinh tế Vĩ mô ⇒ khuyến khích đọc sách, giáo trình.
3. Bài học chi tiết & ghi chú¶
Khi chủ dự án chia sẻ kiến thức về một node trong cây nội dung trên, Claude sẽ: - Inline trong README này (cho ghi chú ngắn) — chèn dưới node tương ứng dạng
> 📌 Ghi chú từ phiên chia sẻ (YYYY-MM-DD). - Tạo bài học con (cho nội dung dài) — file[số-mục]_[ten-bai].mdcùng folder, link từ node tương ứng.
(chưa có bài học con nào — sẽ tự sinh khi chủ dự án chia sẻ kiến thức / case study về BCTC, chỉ số, vĩ mô cụ thể)
4. Bài tập thực hành¶
| # | Bài tập | Output |
|---|---|---|
| 1 | Đọc BCTC của 1 công ty niêm yết → bài viết phân tích 2 trang | Bản phân tích |
| 2 | Tính 9 chỉ số cốt lõi cho 3 doanh nghiệp khác ngành | Bảng chỉ số + diễn giải |
| 3 | So sánh BCTC 2 công ty cùng ngành → đánh giá ai khỏe hơn | Bài viết so sánh |
| 4 | Hạch toán 20 bút toán cơ bản (đầu 1-6, 131/331, dài/ngắn hạn) | Bảng định khoản |
| 5 | Tóm tắt tin vĩ mô tuần qua từ CafeF + VnEconomy + Cổng thông tin CP | Bản tin nội bộ |
| 6 | Với mỗi chỉ số trong 9 chỉ số: viết 1 trang gồm công thức, ý nghĩa diễn giải bằng lời, phát kiến, cách vận dụng, biến thể | Bộ 9 trang |
5. Checkpoints¶
Học viên cần làm được tất cả các đầu mục dưới đây. Module này là nền tảng "đọc số" — tick từng ô khi cảm thấy đủ tự tin để dùng vào hồ sơ thật.
- Đọc được BCTC đầy đủ của 1 doanh nghiệp niêm yết (BCĐKT + BCKQKD + BCLCTT + Thuyết minh); nhận diện được các khoản mục chính.
- Phân tích được sức khỏe tài chính của 1 KH chưa từng thấy và viết bài phân tích 2 trang; phát hiện ≥ 3 red flag nếu có.
- Tham khảo có chọn lọc sách BCTC theo góc nhìn của Warren Buffett, khóa học của Phan Lê Thành Long và các video YouTube để đào sâu khi gặp khoản mục khó.
- Nắm định nghĩa cơ bản các tài khoản đầu 1, 2, 3, 4, 5, 6.
- Phân biệt rõ tài khoản dài hạn vs ngắn hạn; tài khoản 131 (phải thu KH) vs 331 (phải trả người bán).
- Hạch toán đúng các bút toán cơ bản phổ biến (tham khảo Kế toán Thiên Ưng / Lê Ánh).
- Với mỗi chỉ số trong 9 chỉ số cốt lõi (VLĐR / Vòng quay VLĐ / Chu kỳ tiền mặt CCC / Vòng quay KPT / Vòng quay HTK / EBITDA / Cân đối hàng - tiền / DSCR / ROA-ROE-ROS): trình bày được công thức tính, ý nghĩa diễn giải bằng lời, phát kiến cá nhân, cách vận dụng, và biến thể.
- Tính đúng cả 9 chỉ số cho 1 doanh nghiệp cụ thể từ BCTC thực tế.
- So sánh được 2 công ty cùng ngành qua bộ 9 chỉ số và kết luận được công ty nào khỏe hơn.
- Liệt kê được 7 nguồn cập nhật thông tin vĩ mô (CafeF, Người Đồng Hành, Tổng cục Hải quan, Tổng cục Thống kê, VnEconomy, Cổng thông tin Chính phủ, các báo/tạp chí chuyên ngành) và biết mỗi nguồn dùng cho mục đích gì.
- Tổng hợp được tin vĩ mô tuần / tháng từ các nguồn trên thành bản tin nội bộ.
- Liên hệ được 1 tin vĩ mô cụ thể với rủi ro tín dụng của 1 KH cụ thể.
- Có nền tảng vĩ mô đủ để đọc sách / giáo trình Kinh tế Vĩ mô khi cần đào sâu.
6. Liên kết¶
- Module trước: 02 — Quy trình quy định MB
- Module tiếp theo: 04 — Kỹ năng RM cần biết
- 🏠 Trang chủ (Lộ trình tổng quan): ../../
Cập nhật cuối: 2026-05-16 — v1.4 (renumber M4 → M3, đổi tên "Kinh tế & Tài chính" → "Kiến thức Kinh tế Tài chính")