Bỏ qua

Module 4 — Kinh tế & Tài chính

Mục đích: Trang bị nền tảng phân tích tài chính doanh nghiệp - "ngôn ngữ" mà mọi RM IB phải đọc thông thạo. Module này gắn chặt với việc lập BCTĐ ở Module 2, vì BCTĐ về bản chất là sản phẩm của phân tích tài chính.

1. Mục tiêu học tập

Sau khi hoàn thành module này, học viên có thể:

  • Đọc và phân tích được Báo cáo Tài chính (BCĐKT, KQKD, LCTT, Thuyết minh) ở mức đủ để lập BCTĐ.
  • Hạch toán được các bút toán cơ bản và phân biệt được các tài khoản đầu 1, 2, 3, 4, 5, 6.
  • Tính, giải nghĩa và vận dụng được các chỉ số tài chính cốt lõi: VLĐR, vòng quay VLĐ, chu kỳ tiền mặt, vòng quay KPT, vòng quay HTK, EBITDA, cân đối hàng - tiền, DSCR, ROA/ROE/ROS.
  • Phân tích được đặc thù tài chính theo ngành cho các ngành chủ lực CIB (xây lắp, BĐS, năng lượng, sản xuất, thương mại).
  • Cập nhật và sử dụng được thông tin kinh tế vĩ mô / thị trường tài chính từ các nguồn chuẩn.

2. Phạm vi nội dung

2.1. Đọc và phân tích Báo cáo Tài chính

Nguyên tắc đọc BCTC

  • 4 loại báo cáo trong bộ BCTC: BCĐKT, BCKQKD, BCLCTT, Thuyết minh.
  • Thứ tự đọc gợi ý cho RM: Thuyết minh → BCKQKD → BCĐKT → BCLCTT → đối chiếu chéo.
  • Các "red flags" thường gặp khi đọc nhanh.

Phân tích BCTC

  • Phân tích theo chiều dọc (vertical) và chiều ngang (horizontal).
  • Phân tích Cash Flow vs Profit — vì sao công ty có lãi vẫn có thể vỡ nợ?
  • Phân tích chất lượng lợi nhuận (earning quality).
  • Phân tích vốn lưu động & nhu cầu vốn.

Tham khảo

2.2. Hạch toán kế toán

  • Định nghĩa cơ bản về tài khoản đầu 1, 2, 3, 4, 5, 6.
  • Phân biệt dài hạn / ngắn hạn.
  • Tài khoản 131 vs 331 (phải thu KH vs phải trả người bán).
  • Các bút toán hạch toán cơ bản trong doanh nghiệp.
  • Tham khảo: 🔗 Kế toán Thiên Ưng hoặc Kế toán Lê Ánh.

2.3. Các chỉ số tài chính cốt lõi

Với mỗi chỉ số, học viên cần làm rõ: công thức tính, ý nghĩa (diễn giải bằng lời), các phát kiến về công thức, các cách vận dụng/ứng dụng, các biến thể của công thức theo quan điểm bản thân.

# Chỉ số Ý chính
1 VLĐR (Vốn lưu động ròng) Tài trợ dài hạn cho tài sản ngắn hạn
2 Vòng quay VLĐ Hiệu quả sử dụng vốn lưu động
3 Chu kỳ tiền mặt (CCC) Thời gian tiền bị "kẹt" trong vòng quay kinh doanh
4 Vòng quay KPT (Khoản phải thu) Tốc độ thu hồi công nợ
5 Vòng quay HTK (Hàng tồn kho) Tốc độ luân chuyển hàng
6 EBITDA Lợi nhuận trước lãi vay, thuế và khấu hao
7 Cân đối hàng - tiền Đối chiếu dòng hàng và dòng tiền
8 DSCR (Debt Service Coverage Ratio) Khả năng trả nợ
9 ROA / ROE / ROS Hiệu suất sinh lời

2.4. Phân tích ngành

Phần này do người chia sẻ có kinh nghiệm thực tế bổ sung qua các session capture. Khung gợi ý cho mỗi ngành:

  • Đặc thù mô hình kinh doanh (luồng hàng - luồng tiền).
  • Cấu trúc BCTC điển hình (tỷ trọng các khoản mục lớn).
  • Các chỉ số quan trọng & ngưỡng tham chiếu.
  • Rủi ro đặc thù.
  • Quan điểm cấp tín dụng của MB cho ngành đó.

Các ngành ưu tiên xây dựng: - Xây lắp. - Bất động sản. - Năng lượng (điện, dầu khí). - Sản xuất. - Thương mại / phân phối. - Logistics. - Nông nghiệp - thực phẩm.

2.5. Kinh tế vĩ mô & thị trường tài chính

Nguồn cập nhật chính

  • CafeF — thông tin kinh tế / tài chính / cập nhật BCTC các công ty niêm yết.
  • Người Đồng Hành — cập nhật thông tin tài chính các công ty niêm yết.
  • Tổng cục Hải quan.
  • Tổng cục Thống kê.
  • VnEconomy.
  • Cổng thông tin Chính phủ.
  • Các báo / tạp chí chuyên ngành.

Kiến thức nền vĩ mô

  • Khuyến nghị đọc sách / giáo trình Kinh tế Vĩ mô tiêu chuẩn.
  • Theo dõi các chỉ số: GDP, CPI, lãi suất điều hành, tỷ giá, xuất - nhập khẩu, FDI.

3. Bài học chi tiết & ghi chú

Khi chủ dự án chia sẻ trong các session sau, Claude sẽ chèn ghi chú inline trong các tiểu mục bên trên, hoặc tạo file bài học con trong cùng folder này và link tại đây.

(chưa có bài học con nào — sẽ tự sinh khi chủ dự án chia sẻ kiến thức/case study về BCTC, chỉ số, ngành cụ thể)

4. Bài tập thực hành

# Bài tập Output
1 Đọc BCTC của 1 công ty niêm yết → bài viết phân tích 2 trang Bản phân tích
2 Tính 9 chỉ số cốt lõi cho 3 doanh nghiệp khác ngành Bảng chỉ số + diễn giải
3 So sánh BCTC 2 công ty cùng ngành → đánh giá ai khỏe hơn Bài viết so sánh
4 Hạch toán 20 bút toán cơ bản Bảng định khoản
5 Tóm tắt tin vĩ mô tuần qua từ CafeF + VnEconomy Bản tin nội bộ
6 Phân tích đặc thù tài chính 1 công ty xây lắp / BĐS Bản phân tích chuyên sâu

5. Checkpoints

✅ Checkpoint Cơ bản

  • Đọc được BCTC của 1 công ty đơn giản & nhận diện được các khoản mục chính.
  • Tính đúng 9 chỉ số cho 1 công ty.
  • Phân biệt được các nhóm tài khoản kế toán cơ bản.
  • Đạt ≥ 75% quiz.

✅ Checkpoint Vận dụng

  • Tự phân tích được 1 BCTC chưa từng thấy & viết bài 2 trang.
  • Diễn giải được ý nghĩa của 9 chỉ số bằng lời.
  • Phát hiện được 3 red flag trong 1 BCTC có vấn đề.

✅ Checkpoint Nâng cao

  • Phân tích được đặc thù tài chính của 1 ngành cụ thể.
  • Tham gia thảo luận về case thật cùng mentor và đưa ra ý kiến độc lập.
  • Liên kết được tin vĩ mô với rủi ro tín dụng cụ thể của 1 KH.

6. Thời lượng gợi ý

  • Tuyến chính (newbie): 4-6 tuần — đây là module nặng, cần học song song với Module 2.
  • 1-2 năm kinh nghiệm: 2-3 tuần ôn lại + đi sâu vào phân tích ngành.
  • Lateral hire: 1 tuần đọc lướt + tập trung vào phân tích ngành đặc thù MB.

7. Liên kết

Cập nhật cuối: 2026-05-05 — v0.2