Module 2 — Pháp luật Ngân hàng¶
Mục đích: Giúp học viên nắm được khung pháp lý điều chỉnh hoạt động ngân hàng tại Việt Nam, các sản phẩm cơ bản, cách đọc - hiểu các loại hồ sơ tín dụng, và các quy định về tài sản bảo đảm.
1. Mục tiêu học tập¶
Sau khi hoàn thành module này, học viên có thể:
- Phân biệt được các sản phẩm ngân hàng cơ bản (cho vay, LC, BL, HĐV, thanh toán, TTQT, FX) và các đặc tính chính của từng sản phẩm.
- Đọc và giải thích được lưu đồ kinh doanh của 1 doanh nghiệp → suy luận ra nhu cầu tài chính (vốn lưu động, vốn TDH, BL, TTQT...).
- Đọc - hiểu cấu trúc và nội dung chính của các loại hồ sơ tín dụng: BCĐX, BCTĐ, TBPD, Báo cáo ĐNGN, Báo cáo KSS.
- Phân biệt và áp dụng được các quy định về TSBĐ (loại TSBĐ, LTV, hình thức cầm cố/thế chấp, ĐKGDBĐ).
- Trích dẫn đúng các định nghĩa cốt lõi trong Luật các TCTD 2024 (cấp tín dụng, cho vay, bảo lãnh, giới hạn cấp tín dụng, vốn điều lệ).
- Áp dụng được TT 11/2021/TT-NHNN (phân loại tài sản có, dự phòng rủi ro) và TT 39/2016/TT-NHNN (hoạt động cho vay) trong các tình huống cụ thể.
2. Phạm vi nội dung¶
2.1. Sản phẩm ngân hàng cơ bản¶
Cho vay¶
- Cho vay ngắn hạn vs trung dài hạn (TDH).
- Các thời điểm: thời gian cho vay, thời gian giải ngân, thời gian active.
- Lịch trả nợ: gốc đều, niên kim, trả gốc cuối kỳ, trả lãi định kỳ.
- Cách tính gốc, lãi, phí.
LC (Letter of Credit)¶
- Phân biệt LC trả ngay (sight LC) vs LC trả chậm (usance LC) vs UPAS LC (ngoại / nội).
- Khái niệm: ký hậu, thanh toán LC, ứng trước LC, hạn thanh toán, hạn trả nợ.
- Vòng đời 1 LC nhập khẩu / xuất khẩu.
Thanh toán Quốc tế (TTQT)¶
- Phương thức thanh toán: TTr, D/P, D/A, LC.
- Hình thức giao hàng: FOB, CIF, EXW, DAP, DDP... (theo Incoterm).
- Tập quán TTQT (UCP 600, ISBP, URC).
Chuyển tiền & SWIFT¶
- CITAD, NAPAS — khi nào dùng.
- Giá trị chuyển tiền, cutoff time.
- Hệ thống SWIFT, các loại điện (MT103, MT202, MT700...).
FTP, FX, các chỉ số định giá¶
- FTP (Funds Transfer Pricing) — vai trò trong định giá nội bộ.
- FX (Foreign Exchange) — các loại tỷ giá.
- Giá vốn, NIM (Net Interest Margin), TOI (Total Operating Income), COF (Cost of Funds).
2.2. Lưu đồ kinh doanh & nhu cầu tín dụng¶
- Vẽ và đọc lưu đồ kinh doanh của 1 doanh nghiệp (luồng hàng ↔ luồng tiền).
- Phân biệt trả trước, trả sau, công nợ phát sinh trong chu kỳ kinh doanh.
- Suy luận nhu cầu vốn (working capital, capex) từ lưu đồ.
- Quan điểm ngân hàng: ngân hàng cấp tín dụng để giải bài toán gì cho KH?
- Lưu đồ nghiệp vụ: Bảo lãnh, Cho vay (tách riêng từng loại).
2.3. Hồ sơ tín dụng¶
Phần này gắn chặt với Module 3 (Quy trình tín dụng MB). Đây là phần lý thuyết - cấu trúc; phần thực hành làm trên SmartBPM thuộc Module 3.
BCĐX (Báo cáo Đề xuất)¶
- Cấu trúc, các nội dung chính.
- Các thông tin & khái niệm trong BCDX.
- Cách đọc - hiểu phương thức kinh doanh và limit đề xuất.
BCTĐ (Báo cáo Thẩm định)¶
- Cấu trúc, các nội dung chính.
- Các nội dung đánh giá: tài chính, khách hàng, ngành nghề.
- Logic flow của 1 BCTĐ chuẩn.
TBPD (Thông báo Phê duyệt)¶
- Cấu trúc, các nội dung chính.
- Các nhóm điều kiện trong TBPD.
- Điều kiện triển khai vs nhiệm vụ thực hiện.
- Cách hoàn thiện VKTD (Văn kiện tín dụng).
Báo cáo ĐNGN (Đánh giá Nghĩa vụ Giải ngân) & KSS (Kiểm soát Sau)¶
- Nội dung cần đánh giá.
- Cách thực hành đánh giá đầy đủ.
- Cách triển khai trên SmartBPM (xem Module 3).
2.4. Tài sản bảo đảm (TSBĐ)¶
- Khái niệm TSBĐ.
- Các loại TSBĐ phổ biến: BĐS, máy móc thiết bị, hàng tồn kho, khoản phải thu, GTCG, tiền gửi.
- Khái niệm LTV (Loan-to-Value).
- Hình thức bảo đảm: cầm cố, thế chấp, bảo lãnh.
- Đăng ký giao dịch bảo đảm (ĐKGDBĐ).
- Ký HĐTC (Hợp đồng Thế chấp).
- Định giá & định giá lại TSBĐ.
2.5. Khung pháp luật¶
Luật các TCTD 2024¶
- Các định nghĩa cốt lõi: cấp tín dụng, cho vay, bảo lãnh, chiết khấu, bao thanh toán, factoring.
- Giới hạn cấp tín dụng (đối với 1 KH, 1 nhóm KH liên quan).
- Vốn điều lệ, vốn tự có.
- Các nội dung lớn khác.
Thông tư 11/2021/TT-NHNN¶
- Phân loại tài sản có (5 nhóm nợ).
- Mức trích, phương pháp trích lập dự phòng rủi ro.
- Sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro.
- 🔗 Văn bản gốc
Thông tư 39/2016/TT-NHNN¶
- Phạm vi điều chỉnh.
- Các nguyên tắc cho vay.
- Các loại cho vay không được/được phép.
- Hồ sơ vay vốn, kiểm tra giám sát.
- 🔗 Văn bản gốc
3. Bài học chi tiết & ghi chú¶
Khi chủ dự án chia sẻ trong các session sau, Claude sẽ chèn ghi chú inline trong các tiểu mục bên trên, hoặc tạo file bài học con trong cùng folder này và link tại đây.
Tham khảo bên ngoài: - Khóa học Học viện Ngân hàng (HVNH) — khuyến nghị cho người chưa có nền: 🔗 HVNH - Đào tạo nghiệp vụ.
(chưa có bài học con nào — sẽ tự sinh khi chủ dự án chia sẻ kiến thức/case study)
4. Bài tập thực hành¶
| # | Bài tập | Output |
|---|---|---|
| 1 | Vẽ lưu đồ kinh doanh của 1 doanh nghiệp xây lắp giả định | Lưu đồ + bảng nhu cầu vốn |
| 2 | So sánh LC trả ngay vs UPAS LC theo 5 tiêu chí | Bảng so sánh |
| 3 | Đọc 1 BCĐX mẫu, tóm tắt phương thức KD và limit đề xuất | Bản tóm tắt 1 trang |
| 4 | Phân loại 10 KH giả định vào 5 nhóm nợ theo TT 11 | Bảng phân loại |
| 5 | Tra cứu 5 tình huống cho vay & xác định có/không được phép theo TT 39 | Bảng tra cứu |
| 6 | Tính LTV cho 5 hồ sơ TSBĐ giả định | Bảng tính |
5. Checkpoints¶
✅ Checkpoint Cơ bản¶
- Phân biệt được các sản phẩm cho vay, LC, BL, TTQT.
- Đọc được tên các nhóm nợ theo TT 11.
- Định nghĩa được TSBĐ, LTV.
- Đạt ≥ 75% quiz lý thuyết.
✅ Checkpoint Vận dụng¶
- Tự đọc - hiểu được 1 BCĐX/BCTĐ chưa từng thấy.
- Suy ra được nhu cầu vốn từ lưu đồ kinh doanh.
- Xếp đúng 8/10 KH vào nhóm nợ theo TT 11.
- Tính đúng LTV cho 5/5 hồ sơ.
✅ Checkpoint Nâng cao¶
- Tư vấn được sản phẩm phù hợp cho 1 KH thật (dưới sự giám sát mentor).
- Phát hiện được điểm bất hợp lý trong 1 BCĐX có lỗi.
- Giải thích được tác động của TT 11 / TT 39 lên 1 quyết định cấp tín dụng.
6. Thời lượng gợi ý¶
- Tuyến chính (newbie): 3-4 tuần đọc + thực hành (song song với Module 4).
- 1-2 năm kinh nghiệm: 1-2 tuần đọc tập trung phần đặc thù MB.
- Lateral hire: 3-5 ngày đọc lướt phần đặc thù MB.
7. Liên kết¶
- Module trước: 01 — Onboarding & Văn hóa MB
- Module song song: 04 — Kinh tế - Tài chính
- Module tiếp theo: 03 — Quy trình & Phần mềm MB
- Lộ trình tổng: ../README.md
Cập nhật cuối: 2026-05-05 — v0.2